A/Level Chemistry Syllabus

14 ඒකකය – කර්මාන්ත රසායනය හා පරිසර දූෂණය

ඒකකය 14 – කර්මාන්ත රසායනය හා පරිසර දූෂණය

 

නිපුණතාව 14.0 –

මූලධර්මවල භාවිතය අවබෝධ කර ගැනීමටත්, කර්මාන්ත ආශ්‍රිත දුෂක හදුන්වා ගැනීමටත් තෝරා ගත් රසායනික කර්මාන්ත විමර්ශනය කරයි

නිපුණතා මට්ටම 14.1 –

s ගොනුවේ මුල ද්‍රව්‍ය හා සංයෝග කාර්මිකව නිෂ්පාදනය සහ ඒවායේ භාවිත විමර්ශනය කරයි

කාලච්ඡේද ගණන –

13

ඉගෙනුම් ඵල –

  • රසායනික කර්මාන්තයක් සැලසුම් කිරීමේ දී සැලකිය යුතු මූලික සාධක ලැයිස්තු ගත කරයි
  • කර්මාන්තයකට අමුද්‍රව්‍ය තෝරා ගැනීමේ දී සැලකිය යුතු සාධක විස්තර කරයි
  • මැග්නීසියම්, සෝඩියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් (පටල කෝෂ ක්‍රමය), සබන් හා සෝඩියම් කාබනේට් (සොල්වේ ක්‍රමය) යන ද්‍රව්‍යවල නිෂ්පාදනයට අදාල රසායනික මූලධර්ම විස්තර කරයි
  • සබන්වල ගුණාත්මක බව රැක ගැනීමට අනුගමනය කළයුතු පිළිවෙත් විස්තර කරමින් විද්‍යාගාරයේ දී සබන් නියැදියක් පිළියෙල කරයි

පාඩම් සැලසුම් සඳහා උපදෙස් –

  • අප අවට පරිසරයේ රසායනික කර්මාන්ත ස්ථාපිත කිරීමට ඇති හැකියාව සොයා බැලීමට සාකච්ඡාවක් ගොඩ නගන්න
  • වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටුවා ඇති රසායනික කර්මාන්ත පිළිබඳව විමසන්න
  • රසායනික කර්මාන්තයක් සැලසුම් කිරීමේ දී සළකා බැලිය යුතු සාධක පිළිබඳ සාකච්ඡා කරන්න
  • කර්මාන්තයක් සදහා ස්වභාවික අමුද්‍රවය තෝරා ගැනීමේදී සලකා බැලිය යුතු සාධක විස්තර කරන්න
  • අමුද්‍රව්‍යයක් ලෙස මුහුදු ජලය භාවිත කර NaCl නිෂ්පාදනයේදී ලැබෙන බිටර්න් ද්‍රාවනය මගනි Mg නිස්සාරනය කිරීමේ ක්‍රමය හා එයට අදාල භෞතික රසායනික මුලධර්ම පැහැදිලි කරන්න
  • NaOH නිෂ්පාදනයෙන් ලැබෙන අතුරුඵල වල ප්‍රයෝජන ලියා දක්වන්න
  • සොල්වේ ක්‍රමය මගින් Na2CO3 නිෂ්පාදනය කිරීමේ ක්‍රමය හා එහි භෞතිරසායනික මුලධර්ම පැහැදිලි කරන්න
  • Na2COවල ප්‍රයෝජන සදහන් කරන්න
  • Na2COනිෂ්පාදනයේදී ලැබෙන අතුරු ඵල නැවත භාවිතා කිරීමේ වැදගත්කම ඉදිරිපත් කරන්න
  • සබන් නිෂ්පාදනයේ පියවර හා එහි භෞතිරසායනික මුලධර්ම පැහැදිලි කරන්න
  • සබන් නිෂ්පාදනයේදී ලැබෙන අතුරු ඵලයක් වන ග්ලීසරෝල් ඵල ප්‍රයෝජන ඉදිරිපත් කරන්න

අදාල පරීක්ෂණ –

  • රසායනාගාරයේ දී සබන් සාම්පලයක් සෑදීම

ඇගයීම් හා තක්සේරුකරණය –

  • කණ්ඩායම් ක්‍රියාකාරකමක් ලෙස අධ්‍යයනය කරන ලද සියලුම කර්මාන්ත සම්බන්ධ කර ගැලීම් සටහනක් නිර්මාණය කිරීමට ඇති හැකියාව අගයන්න

නිපුණතා මට්ටම  14.2 –

p ගොනුවේ මූල ද්‍රව්‍යවල අඩංගු සංයෝගවල නිෂ්පාදනය හා ප්‍රයෝජන විමර්ශනය කරයි

කාලච්ඡේද ගණන –

08

ඉගෙනුම් ඵල –

  • පිනෝප්තැලින්ඇමෝනියා, නයිට්‍රික් අම්ලය හා සලෆියුරික් අම්ලය යන සංයොග්වල නිෂ්පාදනයට
    අදාළ භෞත-රසායනික මූලධර්ම භාවිත කරමින් ඒවායේ නිෂ්පාදනය හා ප්‍රයෝජන විස්තර කරයි

පාඩම් සැලසුම් සඳහා උපදෙස් –

  • හේබර් ක්‍රමය මගින් ඇමෝනියා නිෂ්පාදනය සිදු කරන ක්‍රමය හා එහි භෞතිරසායනික මුල ධර්ම පිළිබද සාකච්ඡා කරන්න
  • ඇමෝනියා වල ප්‍රයෝජන සදහන් කරන්න
  • ඔස්වල්ඞ් ක්‍රමය මගින් HNOඅම්ලය නිෂ්පාදනය සිදු කරන ක්‍රමය හා එහි භෞතික රසායනික මුලධර්ම සාකච්ඡා කරන්න
  • HNOඅම්ලයේ ප්‍රයෝජන සදහන් කරන්න
  • ස්පර්ශ ක්‍රමය මගින් H2SOඅම්ලය නිපදවීමේ ක්‍රමය සහ එහි භෞතිරසායනික මුල ධර්ම පිළිබද සාකච්ඡා කරන්න
  • H2SOඅම්ලයේ ප්‍රයෝජන සදහන් කරන්න

ඇගයීම් හා තක්සේරුකරණය –

  • H2, N2සහ Oඅමුද්‍රව්‍ය ලෙස භාවිත කරමින් NH4NOසාම්පලයක් සංස්ලේෂණය කරන ආකාරය දැක්වීමට අදාල තුලිත රසායනික සමීකරණ ලිවීමට ඇති හැකියාව අගයන්න. (එහි දී ඔබ ඉහත උගත් කර්මාන්ත පිළිබද දැනුම උපයෝගී කර ගන්න)

නිපුණතා මට්ටම 12.3 –

d ගොනුවේ මූල ද්‍රව්‍යවල හා ඒවායේ සංයෝගවල නිෂ්පාදනය හා ප්‍රයෝජන විමර්ශනය කරයි

කාලච්ඡේද ගණන –

04

ඉගෙනුම් ඵල –

  • ටයිටේනියම් ඔක්සයිඩවල නිෂ්පාදනය සහ ඊට පදනම් වන භෞතිරසායනික මූලධර්ම විස්තර කරයි
  • ටයිටේනියම් ඩයොක්සයිඞ්වල ප්‍රයෝජන විස්තර කරයි

පාඩම් සැලසුම් සඳහා උපදෙස් –

  • ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති Ti ප්‍රභව හා ඒවා ඇති ස්ථාන පිළිබදව විමසන්න
  • රූටයිල් මගින් TiO2 නිෂ්පාදනය කිරිමට අදාල ප්‍රධාන පියවර පැහැදිලි කර TiO2 හි ප්‍රයෝජන සදහන් කරන්න

ඇගයීම් හා තක්සේරුකරණය –

  • එදිනෙදා ජීවිතයේදී Ti හා ආශ්‍රීත සංයෝගවල ප්‍රයෝජන ලියා දක්වීමට ඇති හැකියාව අගයන්න

නිපුණතා මට්ටම 14.4 –

බහු අවයවක ද්‍රව්‍යවල රසායනය විමර්ශනය කරයි

කාලච්ඡේද ගණන –

08

ඉගෙනුම් ඵල –

  • බහුඅවයවක, ඒකඅවයවක හා පුනරාවර්තන ඒකකය හඳුන්වයි
  • නිදසුන් ඇසුරින් බහුඅවයවක, ස්වාභාවික හා කෘත්‍රිම ලෙස වර්ගීකරණය කරයි
  • බහුඅවයවීකරණ ප්‍රතික්‍රියා වර්ගය අනුව බහුඅවයවක වර්ගීකරණය කරයි
  • දෙන ලද නිදසුන්වල ව්‍යූහය (ඒක අවයවකය, බහුඅවයවකය හා පුනරාවර්තී ඒකකය) ගුණ හා ප්‍රයෝජන හඳුනා ගනී
  • ප්ලාස්ටික් ආකලන ද්‍රව්‍ය හා ඒවායේ පාරිසරික ආචරණ විස්තර කරයි
  • ස්වාභාවික රබර්වල ව්‍යූහය, ගුණ හා ප්‍රයෝජන විස්තර කරයි
  • රබර් වල්කනයිස් කිරීම විස්තර කරයි
  • රබර් කැටිගැසීමේ ක්‍රියාවලිය හා එය වැළැක්විය හැකි ආකාරය පැහැදිලි කරයි

පාඩම් සැලසුම් සඳහා උපදෙස් –

  • එදිනෙදා ජීවිතයේදී භාවිතා කරන බහුඅවයවීක පිළිබදව පෙර දැනුම විමසන්න
  • එම බහුඅවයවික විවිධ ආකාරයේ නිර්ණායකවලට අනුව බෙදා වෙන්කිරීමට සලස්වන්න
  • එක් අවයවිකය හා පුනරාවර්තන ඒකකය පැහැදිලි කරමින් බහු අවයවික හදුන්වා දෙන්න
  • පිළියෙල කරගන්නා ක්‍රමය අනුව සියලුම කෘත්‍රීම බහුඅවයවික ආකලන බහු අවයවික හා සංඝණන බහු අවයවික ලෙස වර්ගීකරණය කරන්න
  • අදාල ප්‍රතික්‍රියා යොදා ගනිමින් ආකලන බහු අවයවික (පොලිතීන්, පොලිටෙෆ්ලෝන්, පොලි ස්ටයිරීන්, PVC) හදුන්වා දෙන්න
  • අදාල ප්‍රතික්‍රියා දක්වමින් සංඝණන බහු අවයවික ලෙස නයිලෝන් හා පොලිඑස්ටර් හදුන්වා දෙන්න
  • ත්‍රිමාන බහුඅවයවියකට නිදසුනක් ලෙස බේක්ලයිට් ව්‍යුහය ඉදිරිපත් කරන්න
  • ඉහත සදහන් කරන ලද බහු අවයවික වල ප්‍රයෝජන සදහන් කරන්න
  • බහු අවයවික භාවිතයෙන් සිදුවන පාරිසරික බලපෑම සාකච්ඡා කරන්න
  • ස්වභාවික බහු අවයවිකයක් ලෙස ස්වභාවික රබර් හදුන්වා දෙන්න
  • රබර් වල ව්‍යුහය යොදා ගනිමින් එහි ප්‍රත්‍යස්ථතාව පැහැදිලි කරන්න
  • රබර්වල යාන්ත්‍රික ගුණ වැඩිකරන ක්‍රමයක් ලෙස වල්කනයිස් කිරීම පිළිබදව පැහැදිලි කරන්න
  • රබර් කිරිවල සංයුතිය, කැටි ගැස්ස වීමේ ක්‍රම සහ කැටි ගැසීම වළක්වන අයුරු ඉදිරිපත් කරන්න
  • රබර් කිරි කැටි ගැස්සවීමේ මගින් සහිත රබර් ලබා ගන්නා බව අවධාරණය කරන්න

ඇගයීම් හා තක්සේරුකරණය –

  • පොලිතීන්, PVC, ටෙෆ්ලෝන් ආදී බහුඅවයවික වල ඒක අවයවික පුනරාවර්තන ඒකක, බහු අවයවික හදුනා ගැනීමට ඇති හැකියාව අගයන්න
  • බහු අවයවික වල ප්‍රයෝජන ලියා දැක්වීමට ඇති හැකියාව අගයන්න

නිපුණතා මට්ටම 14.5 –

ද්‍රව්‍යයේ පදනම් කරගත් ඇතැම් රසායනික කර්මාන්ත විමර්ශනය කරයි

කාලච්ඡේද ගණන –

15

ඉගෙනුම් ඵල –

  • අමුද්‍රව්‍යවල පුනර්ජනනීය ප්‍රභවයක් ලෙස ශාක විස්තර කරයි
  • එතනොල් හා ජෛව ඩීසල් නිෂ්පාදනය විස්තර කරයි
  • සගන්ධ තෙල් ශාකවලින් නිස්සාරණය කරගන්නා සංකීර්ණ, වාෂ්පශීලි සංයෝග බව පවසයි
  • සගන්ධ තෙල් නිස්සාරණයේ දී භාවිතා කෙරෙන මූලධර්ම පැහැදිලි කරයි
  • එතනොල්, විනාකිරි, සගන්ධ තෙල් හා ඩීසල්වල ප්‍රයෝජන ප්‍රකාශ කරයි
  • විද්‍යාගාරයේ දී කූරුඳු කොළවලින් කූරුඳු තෙල් නිස්සාරණය කරයි
  • විද්‍යාගාරයේ දී ජෛව ඩීසල් සාම්පලයක් පිළියෙල කරයි
  • විද්‍යාගාරයේ දී විනාකිරිවල ඇසිටික් අම්ල ප්‍රතිශතය නිර්ණය කරයි

පාඩම් සැලසුම් සඳහා උපදෙස් –

  • පැළෑටි මගින් නිස්සාරණය කර ගත හැකි රසායන ද්‍රව්‍ය පිළිබදව ලබා ගෙන ඇති පෙර දැනුම විමසන්න
  • පැළෑටි යනු පුනර්ජනනය කළ හැකි අමු ද්‍රව්‍යයන් බව අවධාරණය කරන්න
  • එතනෝල් හා විනාකිරි පිළියෙල කර ගැනීමට යොදා ගත හැකි ශාඛ පිළිබදව විමසනන්
  • අදාල රසායනික ප්‍රතික්‍රියා යොදා ගනිමින් එතනෝල් හා විනාකිරි නිපදවීමට අදාල පියවරවල් පැහැදිලි කරන්න
  • අනාගතයේ ඇති විය හැකි ඉවත්වන අර්බුදයට පිළියමක් ලෙස ජීව ඩීසල් වල වැදගත්කම සාකච්ඡා කරන්න
  • කුරුදු කොළ භාවිත කර කුරුදු තෙල් නිස්සාරණය කිරීමට යොදා ගන්නා හුමාල ආසවන ක්‍රමය පැහැදිලි කරන්න
  • සගනධ් තෙල් විවිධ වර්ගයේ වාෂප්ශිලී සංඝටක අඩංගු මිශ්‍රණයක් ලෙස සැලකයි හැකිබව අවධාරණය කරන්න
  • සගන්ධ තෙල්වල ප්‍රයෝජන පැහැදිලි කරන්න
  • කුරුදු තෙල්, කරාබු නැටි තෙල් හා සිට්‍රොනෙල්ලා තෙල් වල අඩංගු ප්‍රධාන රසායනික ද්‍රව්‍යයවල නම් ඉදිරිපත් කරන්න

ඇගයීම් හා තක්සේරුකරණය –

  • පහත දී ඇති ආකාරයේ ප්‍රශ්නයක් ලබාදීම මගින් විනාකිරි සාම්පලයක ඇති CH3COOH සාන්ද්‍රණය ගණනය කිරීමට ඇති හැකියාව අගයන්න
  • දෙන ලද විනාකිරි සාම්පලයක දී ඇති උෂ්ණත්වයේ දී ඝණත්වය 1.05 gcm-3 වේ. ඉන් 25.00 cm³ ගෙන 250 cm³ දක්වා තනුක කිරීමෙන් ලැබෙන ද්‍රාවණයෙන් 25 cm³ ක් ගෙන 0.1 moldm-3  NaOH ද්‍රාවණයක් සමග අනුමාපනය කරන ලදී. බියුරෙට්ටු පාඨාංකය 16.0 cm³ ක් විය.
    1. විනාකිරි සාම්පලයක් ඇති CH3COOH සාන්ද්‍රණය ගණනය කරන්න
    2. එම සාම්පලයේ ඇති අම්ල ප්‍රතිශතය ගණනය කරන්න
    3. මෙම අනුමාපනය සදහා සුදුසු දර්ශකයක් සදහන් කරන්න

නිපුණතා මට්ටම 14.6 –

සුලභ කාර්මික දූෂක

කාලච්ඡේද ගණන –

06

ඉගෙනුම් ඵල –

  • දූෂකයක් යනු කුමක් දැයි පැහැදිලි කරයි
  • වා තත්ත්ව හා ජල තත්ත්ව පරාමිති හඳුනා නම් කරයි
  • වා තත්ත්ව පරාමිති (COx, NOx , SOx , CxHy මට්ටම) විස්තර කරයි
  • ජල තත්ත්ව පරාමිති (pH, උෂණ් ත්වය, ද්‍රවිත ඔක්සිජන් (COD) සන්නායකතාව,  ආවිලතාව, කඨිනත්වය) හදුනා ගෙන නම් කරයි
  • ඝණ අපද්‍රව්‍ය හා කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය නිසා සිදුවන පාංශූ දූෂණය පැහැදිලි කරයි

පාඩම් සැලසුම් සඳහා උපදෙස් –

  • දුෂකයක් යනු කුමක්ද යන්න සහ දුෂකයක් හදුනා ගන්නා ආකාරය සාකච්ඡා කරන්න
  • රසායනික කර්මාන්ත මගින් දුෂක සෑදෙන බව අවධාරණය කරන්න
  • කාර්මික දුෂක වායු දුෂක ජල දුෂක හා පාංශු දුෂක ලෙස බෙදා වෙන් කරන්න
  • SOx , NOහා අංශුමය ද්‍රව්‍ය වායුමය දුෂක සදහා වන පරාමිතින් ලෙස හදුන්වා දෙන්න
  • pH අගය, උෂ්ණත්වය, ද්‍රාවිත ඔක්සිජන් (DO) රසායනික ඔක්සිජන් ඉල්ලුම (COD) කඨිනත්වය හා ආම්ලිතාව ජල දුෂණය සදහා වන භෞතකි හා රසායනකි පරාමිතීන් ලෙස හදුන්වා දෙන්න
  • කෘෂී රසායනික හා ඝන ද්‍රව්‍ය හේතුවෙන්සි දුවන පාංශු දුෂණය පිළිබදව සාකච්ඡා කරන්න

ඇගයීම් හා තක්සේරුකරණය –

  • කණ්ඩායම් ක්‍රියාකාරකමක් ලෙස වායුමය දුෂක හා ජල දුෂණ පිළිබද විස්තර එක්රැස් කිරීමට ඇති හැකියාව අගයන්න
  • එක්රැස් කරගත් විස්තර ඉදිරිපත් කිරීමට ඇති හැකියාව අගයන්න
  • ඉහත සදහන් කරන ලද දුෂක මගින් ඇතිවන පාරිසරික බලපෑම පිළිබද කුඩා පොත් පිංචක් සෑදීමට ඇති හැකියාව අගයන්න

නිපුණතා මට්ටම 14.7 –

කාර්මික නිකුතු විසින් සිදු කෙරෙන වාත දූෂනයේ රසායනය

කාලච්ඡේද ගණන –

06

ඉගෙනුම් ඵල –

  • අම්ල වැසිවල රසායනය හා එමගින් සිදුවන පාරිසරික බලපෑම පැහැදිලි කරයි
  • ප්‍රකාශ-රසායනික ධූමිකාවල රසායනය හා එහි පාරිසරික බලපෑම් පැහැදිලි කරයි
  • ඕසෝන් වියන ක්ෂය වීම හා එහි පාරිසරික බලපෑම් පැහැදිලි කරයි
  • හරිතාගාර ආචරණයේ හා ගෝලීය උණුසුමේ රසායනය හා ඒවායේ පාරිසරික බලපෑම් පැහැදිලි කරයි
  • දූෂණය අවම කිරීමට යෙදිය හැකි පූර්වෝප පිළිවෙත් විස්තර කරයි

පාඩම් සැලසුම් සඳහා උපදෙස් –

  • අම්ල වැසි පිළිබදව පෙර දැනුම විමසන්න
  • අම්ල වැසි සදහා හේතුවන වායුමය දුෂක (SOx , NOx) නම් කරන්න
  • අදාල රසායනික ප්‍රතික්‍රියා සලකමින් ඉහත දුෂක මතින් අම්ල වැසි ඇතිවන ආකාරය පැහැදිලි කරන්න
  • අම්ල වැසි මගින් පරිසරයට සිදුවන බලපෑම සාකච්ඡා කරන්න. (අවශ්‍ය අවස්ථා වලදී අදාල ප්‍රතික්‍රියා සදහන් කරන්න)
  • ප්‍රකාශ රසායන ධුමිකාව ඇතිවීමට බලපාන සාධක සහ එය හදුනා ගන්නා ආකාරය සලකමින් පැහැදිලි කරන්න
  • ඉහත ක්‍රියාවලියට අදාල ප්‍රතික්‍රියා ලිය දක්වන්න
  • ප්‍රකාශ රසායනික ධුමිකාව මගින් පරිසරයට ද්‍රව්‍යවලට හා මිනිසාගේ සෞඛ්‍ය කෙරෙහි ඇතිකරන බලපෑම සාකච්ඡා කරන්න
  • ඕසෝන් ස්තරය නැතීවීම සම්බන්ධ රසායනය පැහැදිලි කරන්න
  • ඕසෝන් ස්තරය තුනීවීම නිසා සිදුවන පාරිසරික බලපෑම සදහන් කරන්න
  • හරිතාගාර ආචරණය පිළිබදව පෙර දැනුම විමසන්න
  • හරිතාගාර වායු ඒවායේ තිබිය යුතු උපරිම මට්ටම ඉක්මවා යාම නිසා ගෝලිය උණුසුම ඇතිවන ආකාරය පෙන්වා දෙන්න
  • ගෝලීය උණුසුම නිසා පරිසරයට ඇතිවන බලපෑම පැහැදිලි කරන්න
  • කර්මාන්ත නිසා සිදුවන වායු දුෂණය අවම කර ගැනීම සදහා අනුගමනය කල යුතු ආරක්ෂාකාරි ක්‍රියාමාර්ග සදහන් කරන්න

ඇගයීම් හා තක්සේරුකරණය –

  • අම්ල වැසි, හරිතාගාර ආචරණය, ඕසෝන් ස්තරය තුනීවීම හා ප්‍රකාශ රසායනික ධුමිකාව පිළිබද ඉදිරිපත් කිරීමේ හැකියාව පංතියේ සිසුන් කණ්ඩායම් හතරකට බෙදීම මගින් අගයන්න. (එක් කණ්ඩායමට එක් මාතෘකාවක් තෝරා ගත හැකිය)

නිපුණතා මට්ටම 14.8 –

කාර්මික නිකුතු විසින් සිදු කෙරෙන ජල දුෂණයේ රසායනය

කාලච්ඡේද ගණන –

07

ඉගෙනුම් ඵල –

  • සුපෝෂණය හා එහි ප්‍රතිඵල පැහැදිලි කරයි
  • කාර්මික අපවාහවල ද්‍රවණය වී ඇති කාබනික දූෂක නම් කරයි
  • ද්‍රවිත කාබනික දූෂක නිසා ඇති වන බලපෑම් විස්තර කරයි
  • ජල දූෂණයට හේතුවන සුලබ බැරලොහ් හා ඒවායින් සිදු වන පාරිසරික බලපෑම් පැහැදිලි කරයි
  • ද්‍රවිත ඔක්සිජන් රසායනික ඔක්සිජන් ඉල්ලුම උෂ්ණත්වය, අගය, ආවිලතාව හා කඨිනත්වය ජලයේ තත්ත්වය පිළිබඳ පරාමිති බව පැහැදිලි කරයි
  • කාර්මික අපවාහවල අඩංගු දූෂක අවම කිරීම සඳහා තනා ඇති පූර්වෝපාය විස්තර කරයි
  • මිරිදියෙහි ද්‍රවණය වී ඇති ඔක්සිජන් මට්ටම පරීක්‍ෂණාත්මක ව නිර්ණය කරයි

පාඩම් සැලසුම් සඳහා උපදෙස් –

  • සමහර අවස්ථාවලදී ජල මුල (පොකුණ, වැව්, ගංගා ආදී) පාසි වලින් වැසියාමට හේතු මොනවාදැයි සිසුන්ගෙන් ප්‍රශ්න අසා කරුණු රැස් කරන්න
  • සුපෝෂණය ඇතිවීමට හේතුවන අයන වර්ග හදුන්වා දෙන්න
  • ජල මුල වලට ඉහත සදහන් අයන එකතුවන ආකාරය සදහන් කරන්න
  • සුපෝෂණය නිසා පැන නගින ගැටලු සාකච්ඡා කරන්න
  • කාර්මික ක්‍රියාවලින් මගින් නිදහස් වන අප ජලයේ අඩංගු වන ජලයේ ද්‍රාවිත කාබනික සංයෝග පිළිබදව සාකච්චා කරන්න
  • ඉහත ක්‍රියාවලින් මගින් පරිසරයට හා ජලයේ ගුණාත්මක භාවයට ඇතිවන බලපෑම පැහැදිලි කරන්න
  • කර්මාන්තවලින් පිටවන අප ජලයේ අඩංගු විය හැකි බැර ලෝහ පිළිබදව පෙර දැනුම විමසන්න
  • බැර ලෝහ මගින් පරිසරයට හා මිනිසාගේ සෞඛ්‍යයට ඇතිවිය හැකි අහිතකර බලපෑම් පිළිබද සාකච්ඡා කරන්න
  • ද්‍රාවිත ගුණාත්මකභාවයට පරීක්ෂා කිරීම සදහා යොදා ගන්නා පරාමිතීන් ලෙස pH අගය, ආම්ලිකතාව, කඨිනත්වය හා උෂ්ණත්වය හදුන්වා දෙන්න
  • ජල දුෂණය අවම කර ගැනීම සදහා යොදා ගත හැකි ආරක්ෂාකාරී ක්‍රියා මාර්ග සාකච්ඡා කරන්න

ඇගයීම් හා තක්සේරුකරණය –

  • කණ්ඩායම් ක්‍රියාකාරකම් පහත සදහන් එක් එක් කර්මාන්ත මගින් සිදුවන පාරිසරික බලපෑම සහ ඒවා අවම කර ගන්නා ඇගයීම් හා තක්සේරුකරණය
    • හේබර් ක්‍රමය මගින් NH3 නිෂ්පාදනය
    • ස්පර්ශ ක්‍රමය මගින් H2SO4 නිෂ්පාදනය
    • පටල ක්‍රමය මගින් NaOH නිෂ්පාදනය
    • ඔස්වල්ඞ් ක්‍රමය මගින් HNO3 නිෂ්පාදනය
    • සොල්වේ ක්‍රමය මගින් Na2CO3 නිෂ්පාදනය

You Might Also Like