A/Level Chemistry Syllabus

01 ඒකකය – පරමාණුක ව්‍යුහය

ඒකකය 1 – පරමාණුක ව්‍යුහය

 

නිපුණතාව 1.0 –

පරමාණුක ව්‍යුහය පිලිබඳ ආකෘති විමර්ශනය කරයි

නිපුණතා මට්ටම 1.1 –

පදාර්ථයේ ස්වභාවය නිර්ණය කිරීමෙහිලා සඳහා ඉලෙක්ට්‍රෝන සැකැස්ම හා ශක්ති හුවමාරු භාවිතයට ගනී

කාලච්ඡේද ගණන –

04

ඉගෙනුම් ඵල –

  • කැතෝඩ කිරණවල හා ධන කිරණවල ගුණ සංක්‍ෂිප්ත ව සසඳයි
  • පෙර දැනුම උපයෝගි කර ගනිමින් පරමාණුව හා උපපරමාණුක අංශු විස්තර කරයි
  • තොම්සන් හා රදර්ෆර්ඞ් ආකෘති කරයි (රන්පත් පරීක්‍ෂාව) විස්තර කරයි
  • පරමාණුක ක්‍රමාංකය හා ස්කන්ධ ක්‍රමාංකය අර්ථ දක්වයි
  • නිදසුන් ඇසුරින් සමස්ථානික පැහැදිලි කරයි
  • නියුක්ලයිඩ වර්ග නම් කරයි
  • ස්වභාව ධර්මය අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා විද්‍යාඥයන් විසින් දරණ ලද ප්‍රයත්න අගය කරයි

පාඩම් සැලසුම් සඳහා උපදෙස් –

  • උප පරමාණුක අංශු අනාවරණය සඳහා යොදාගත් පරීක්ෂණ පිළිබඳව සාකච්ඡා කරන්න (කැතෝඩ කිරණ සහ රදර්ෆඞ්ගේ රන්පත්  පරීක්ෂණ)
  • කැතෝඩ කිරණ සහ ධන කිරණ වල ලක්ෂණ සන්සන්දනය කරන්න
  • තොම්සන් ආකෘතිය සහ රදර්ෆඞ් ආකෘතිය විස්තර කරන්න
  • පරමාණුක ක්‍රමාංකය සහ ස්කන්ධ ක්‍රමාංකය ඒවායේ සංකේත සමග ශදුන්වා දෙන්න
  • සුදුසු නිදසුන් ඉදිරිපත් කරමින් සමස්ථානික හඳුන්වා දෙන්න
  • සුදුසු නිදසුන් ඉදිරිපත් කරමින් නියුක්ලයිඩ ඒවායේ ස්වභාවය අනුව වර්ගකර දකවන්න

අදාල පරීක්ෂණ –

  • කැතෝඩ කිරණවල ගුණ ආදර්ශනය කිරීම

ඇගයීම් හා තක්සේරුකරණය –

  • දෙන ලද සමස්ථානික වල ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන, ප්‍රෝටෝන හා නියට්‍රෝන ගණන ලිවීමට ඇති හැකියාව අගයන්න
  • නිදසුන්

නිපුණතා මට්ටම  1.2 –

විවිධ වර්ගයේ විද්‍යුත් චුම්භක විකිරණ විශ්ලේෂණය කරයි

කාලච්ඡේද ගණන –

06

ඉගෙනුම් ඵල –

  • නිදසුන් ඇසුරින් පදාර්ථවල අංශු-තරංග ද්වීදත්වය ස්වභාවය විස්තර කිරීමට ඩීබ්‍රොග්ලි සමීකරණය යොදාගනී.  (E = hc/λ  සහ E = mc²  මගින් E = h/mv ලබාගැනීම)
  • තරංගවල ගුණ විස්තර කරන භෞතික රාශි නම් කර ඒවා අතර සම්බන්ධතා ප්‍රකාශ කරයි
  • විද්‍යුත්-චුම්බක තරංග යනු කුමක්දැයි විස්තර කරයි
  • C =  හා E = hv භාවිත කරමින් සරල ගැටලු විසදයි
  • ශක්තියෙහි ක්වොන්ටනීකරණය පැහැදිලි කරයි
  • විද්‍යුත් – චුම්බක වර්ණාවලියේ විවිධ පරාස හඳුනාගනිමින් එම පරාසවලට අයත් විකිරණවල ප්‍රයෝජන සඳහා නිදසුන් සපයයි

පාඩම් සැලසුම් සඳහා උපදෙස් –

  • E = h/mv ව්‍යුත්පන්න කිරීම මගින් පදාර්ථවල ද්විත්ව ස්වභාවය පෙන්වා දෙන්න
  • ඉලෙක්ට්‍රෝන වල ද්විත්ව ස්වභාවය හා ගුණ පිළිබඳව අවධාරණය කිරීම සඳහා කැතොඩ් කිරණ වල විවර්තනය හා නිරෝධනයට අදාල නිරීක්ෂණ භාවිතා කරන්න
  • විද්‍යුත් චුම්භක තරංගයක් යනු කුමක්දැයි හඳුන්වා දෙන්න
  • විද්‍යුත් චුම්භක තරංගයක ඇති විද්‍යුත් හා චුම්බක සංරචක හඳුන්වා දීමට රූප සටහන්, ආකෘති හෝ අදාල විඩියෝ පටි භාවිතා කරන්න
  • E = hv හා යන සමීකරණ භාවිතා කර ගැටලු විසදන්න
  • සුදුසු නිදසුන් දක්වමින් ශක්තිය ක්වන්ටනීකරණය සහ ෆෝටෝනය යන සංකල්ප හඳුන්වා දෙන්න
  • විද්‍යුත් චුම්බක වර්ණාවලිය විස්තර කරන්න
  • විවිධ කිරණ වර්ග ජීවිතයට බලපාන අයුරු සාකච්ඡා කරන්න

ඇගයීම් හා තක්සේරුකරණය –

  • ස්වභාවයේ ඇති විවිධ වර්ගයේ විකිරණ හා ඒවායින් එදිනෙදා ජීවිතයට ලැබෙන ප්‍රයෝජන සොයා බැලීමට පැවරුමක් දීම මගින් ඇගයීම් සිදුකරන්න
  • ගැටලු කිහිපයක් විසදීම මගින් E = hv හා C =  යන සමීකරණ භාවිතා කිරීමට ඇති හැකියාව අගයන්න

නිපුණතා මට්ටම 1.3 –

පරමාණුවල ඉලෙක්ට්‍රොනික ශක්ති මට්ටම් සඳහා සාක්ෂී දක්වයි

කාලච්ඡේද ගණන –

09

ඉගෙනුම් ඵල –

  • බෝර් ආකෘතිය විස්තර කරයි
  • අනුයාත අයනීකරණ ශක්ති ප්‍රස්තාර උපයෝගි කර ගනිමින්, පරමාණුවල ඉලෙක්ට්‍රෝන, ප්‍රධාන ශක්ති මට්ටම්වල හා උපශක්ති මට්ටම්වල පිහිටන බවට සාක්ෂි ඉදිරිපත් කරයි
  • බෝර් ආකෘතිය යොදා ගනිමින් හයිඩ්‍රජන් පරමාණුක වර්ණාවලියෙහි රේඛා ශ්‍රේණිය ගුණාත්මකව පැහැදිලි කරයි
  • පරමාණුක ව්‍යුහය පිළිබඳ විවිධ ආකෘති සන්සන්දනාත්මකව සමාලෝචනය කරයි
  • ක්වොන්ටම් අංක භාවිතා කරගෙන ශක්ති මට්ටම් වල ඉලෙක්ට්‍රෝන පැවතීම පැහැදිලි කරයි
  • පරමාණුක වූ ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් විස්තර කිරීමට ක්වොන්ටම් අංක කුලකයක් යොදා ගනී
  • ක්වොන්ටම් අංක සතරෙන් සැපයෙන තොරතුරු විස්තර කරයි
  • s හා p පරමාණුක කාක්‍ෂිකවල හැඩ රූප සටහන් මඟින් දක්වයි

පාඩම් සැලසුම් සඳහා උපදෙස් –

  • බෝර් ආකෘතිය සහ ශක්ති මට්ටම් වල පැවැතිම විස්තර කරන්න
  • පළමු අයනීකරණ ශක්තිය හා දෙවන අයනකීරණ ශක්තිය යන පද අර්ථ දකවන්න
  • දෙන ලද අයනීකරණ ශක්තියක් නිරුපනය කිරීමට පොදු සමීකරණයක් ලිවීමට මග පෙන්වන්න
  • ඉවත් කරන ඉලෙකටේ‍රන් ගණනට ඉදිරියෙන් අනුයාත අයනීකරණ ශකති ප්‍රස්තාර ගොඩනැගීම සදහා මුලද්‍රව්‍ය කිපයක අයනීකරණ ශක්ති දත්ත ලබා දෙන්න
  • ශක්ති මට්ටම් පැවතීමට එක් සාක්ෂියක් ලෙස අයනීකරණ ශක්ති දත්ත යොදා ගත හැකි බව සිසුන් විසින් අදින ලද ප්‍රස්ථාර මගින් පැහැදිලි කරන්න
  • විවිධ ඉලෙක්ට්‍රොනික සංක්‍රමණ හා ඒවාට අදාල වර්ණාවලී රේඛා රූප සටහන් මගින් විස්තර කරමින් හයිඩ්‍රජන් හි පරමාණුක වර්ණාවලිය පැහැදිලි කරන්න
  • රේඛා ශ්‍රේණිවල නම් ලයිමන්, බාමර් හා පාෂන් ලෙස හදුන්වා දෙන්න
  • පරමාණුක වර්ණාවලියේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ පැහැදිලි කරන්න
  • පරමාණුවක ශක්ති මට්ටම් පැවතීමට එක් සාක්ෂියක් ලෙස වර්ණාවලි දත්ත යොදා ගත හැකි බව තේරුම් ගැනීමට ඉඩ සලස්වන්න
  • තොම්සන්, රදර්ෆර්ඞ් හා බෝර් ආකෘති සන්ස්න්දනය කරමින් පරමාණුක ආකෘති පිළිබඳව සමාලෝචනය කරන්න
  • ශක්ති මට්ටමක් තුළ ඉලෙක්ට්‍රෝනයක පැවතීම විස්තර කිරීමට ඇති ක්වන්ටම් අංක හතර හදුන්වා දෙන්න
    • ප්‍රධාන ක්වොන්ටම් අංකය (n)
    • උද්දිගංශ ක්වොන්ටම් අංකය (l)
    • චුම්භක ක්වොන්ටම් අංකය (ml)
    • බැවුම් ක්වොන්ටම් අංකය (ms)
  • සුදුසු නිදසුන් යොදා ගනිමින් ක්වන්ටම් අංක හතර මගින් ලබාදෙන තොරතුරු පැහැදිලි කරන්න

ඇගයීම් හා තක්සේරුකරණය –

  • s හා p කාක්ෂික වල හැඩ රූප සටහන් ආධාරයෙන් දෙන ලද කාක්ෂිකයක් තුළ ඇති දෙන ලද ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් සදහා පැවතිය හැකි ක්වන්ටම් අංකය කුලකය ලිවීමට ඇති හැකියාව අගයන්න
  • දෙන ලද විශේෂිත ක්වන්ටම් අංක/අංකයකට අදාල කාක්ෂිකය හදුනා ගැනීමට ඇති හැකියාව අගයන්න

නිපුණතා මට්ටම 1.4 –

ඒකලිත වායුමය පරමාණුවල හා අයනවල භූමි අවස්ථාවේ ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාස ලියා දක්වයි

කාලච්ඡේද ගණන –

06

ඉගෙනුම් ඵල –

  • ඉලෙක්ට්‍රෝන පිරීමට අදාළ මූලධර්ම හා නීති ප්‍රකාශ කරයි
  • පරමාණුක ක්‍රමාංකය 1 සිට 38 දක්වා මූලද්‍රව්‍යවල භූමි අවස්ථාවේ ඇති ඒකලිත වායුමය පරමාණුවල හා එවායේ අයනවල ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාස සම්මත ආකාරයට ලියයි
  • ස්ථායි ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාස සඳහා උදාහරණ දක්වයි
  • අවුෆ්බාවු මූලධර්මයේ අපගමන සමහර 4d ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය ඇසුරෙන් පැහැදිලි කරයි (උදාහරණයක් ලෙස Pd)

පාඩම් සැලසුම් සඳහා උපදෙස් –

  • ශක්ති මට්ටම් වලට ඉලෙක්ට්‍රෝන පිරීමේ රටාවට අදාල හුන්ඞ් නීතිය, පවුලී බහිෂ්කාර මුල ධර්මය හා අවුෆ්බාවු මුලධර්මය පැහැදිලි කරන්න
  • පරමාණුක ක්‍රමාංකය 38ට අඩු මුලද්‍රව්‍යවල ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාස ලිවීමට සිසුන් යොමු කරන්න
  • ඇනායන හා කැටායනවල ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය ලියන්න
  • සුදුසු නිදසුන් යොදා ගනිමින් මුල ද්‍රව්‍යවල ස්ථායි ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාස පිළිබඳව සාකච්ඡා කරන්න (s° , s² , p° , p³ , p6 , p° , d5 , d10)
  • සමහර 4d මූලද්‍රව්‍ය වල (Pd වැනි) ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය ඇසුරෙන් අවුෆ්බාවු මූලධර්මයේ අපගමන පෙන්වා දෙයි

ඇගයීම් හා තක්සේරුකරණය –

  • දෙන ලද පරමාණුවල නිවැරදි ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාස ලිවීමට ඇති හැකියාව අගයන්න
  • දෙන ලද කැටායන හා ඇනායන වල ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාස ලිවීමට ඇති හැකියාව අගයන්න

නිපුණතා මට්ටම 1.5 –

මුලද්‍රව්‍ය ආවර්තිතා වගුවේ දරන ස්ථානය තහවුරු කිරීමට හා ඒවායේ පරමාණුක ගුණ ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසයට සම්බන්ධ කිරීම සදහා මුලද්‍රව්‍යවල ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය විශ්ලේෂණය කරයි

කාලච්ඡේද ගණන –

08

ඉගෙනුම් ඵල –

  • ආවර්තිතා වගුව ගොඩනැගීම
  • ආවර්තිතා වගුවේ දීර්ඝ ආකාරය හඳුන්වා දීම
    • s, p, d, f ගොනු
  • 1 – 18 කාණ්ඩවල මූලද්‍රව්‍ය
  • s හා p ගොනුවල මූලද්‍රව්‍ය ආවර්තයක් හරහා සහ කාණ්ඩයක් දිගේ පහළට පෙන්නුම් කරන නැඹුරුතා
    • පරමාණුක අරය, නිවාරක ආචරණය (ගුණාත්මකව පමණයි)
      • සහසංයුජ අරය
      • වැන්ඩවාල්ස් අරය
      • ලෝහක අරය
      • අයනික අරය
  • අයනීකරණ ශක්තිය/ අනුයාත අයනීකරණ ශක්ති
  • ඉලෙක්ට්‍රෝන බන්ධුතාව
  • විද්‍යුත් – සෘණතාව (පෝලිං පරිමාණය)
  • කැටායන හා ඇනායන සෑදීම

පාඩම් සැලසුම් සඳහා උපදෙස් –

  • මුලද්‍රව්‍ය ඒවායේ ඉලෙක්ට්‍රොන් වින්‍යාසය අනුව වර්ගීකරණය කිරීම සඳහා සිසුන් සමග සම්බන්ධ වෙමින් ආවර්තිතා වගුව ගොඩනගන්න
  • අවසාන ඉලෙක්ට්‍රෝන පිරෙන කාක්ෂික වර්ගය සලකමින් මුලද්‍රව්‍ය s, p හා d ගොනුවලට වර්ග කිරීමට සිසුන්ට මග පෙන්වන්න
  • පරමාණුවල සංයුජතා ඉලෙක්ට්‍රෝන සංඛ්‍යාව අනුව එය අයන කාණ්ඩය හදුනා ගැනීමට මග පෙන්වන්න
  • විද්‍යුත් ඍණතාව, පරමාණුක අරය, පළමු අයනීකරණ ශක්තිය හා ඉලෙක්ට්‍රෝන බන්ධුතාව සහ ඉලෙක්ට්‍රෝන ලබාගැනීමේ ශක්ති වෙනස යන පදවල අර්ථ දැක්වීම් ඉදිරිපත් කරන්න
  • ආවර්තිතා වගුවේ කාන්ඩයක් දිගේ පහලට සහ ආවර්තයක් දිගේ ඉදිරියට ඉහත ගුණ විචලනය වන ආකාරය පැහැදිලි කරන්න
  • ආවර්තය දිගේ ඉදිරියට සහ කාණ්ඩයක් දිගේ පහළට යන විට ඇනායන හා කැටායන සෑදීමේ හැකියාව විස්තර කරන්න
  • ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය සලකමින් ආවර්තයක් දිගේ මූල ද්‍රව්‍යවල පළමු අයනීකරණ ශක්තින්ගේ අක්වක් විචලනයට හේතු සාකච්ඡා කරන්න

ඇගයීම් හා තක්සේරුකරණය –

  • දෙන ලද මූලද්‍රව්‍යවල පරමාණුක අරයයන් සන්සන්දනය කිරීමට ඇති හැකියාව අගයන්න
  • මූලද්‍රව්‍ය කිහිපයක පළමු අයනීකරණ ශකති ප්‍රස්තාර දුන්විට මුලද්‍රව්‍ය හදුනාගැනීමට ඇති හැකියාව අගයන්න
  • දෙන ලද මුලද්‍රව්‍යවල ඉලෙකට්‍රෝන බන්ධුතා නැඹුරුව පිළිබඳ ගවේෂණය කිරීමට ඇති හැකියාව අගයන්න

You Might Also Like